Bu çalışmada, Dede Korkut Hikâyeleri’nin İngilizce ve İspanyolca çevirisinde
geçen kültürel ögelerinin aktarımı incelenmiştir. Çalışmanın amacı, çeviri kitap
larında bulunan üç kısa hikâyede geçen kültürel ögelerin Türkçeden İngilizceye
ve İspanyolcaya çevirilerinde kullanılan çeviri stratejilerini araştırmak ve bu çevi
rilerde çevirmenin ne derecede Türk kültürünü yansıttığını karşılaştırmalı olarak
incelemektir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma yöntemine dayalı
olarak yürütülmüş; seçilen üç hikâye, kültürel ögelerin çevirisi açısından karşılaş
tırmalı metin çözümlemesi tekniği ile incelenmiştir. Bu çalışmada; mikro strateji olarak, N. Berrin Aksoy’un (2002) kültürel öge çeviri metotları “Sözcüğü sözcüğü
ne çeviri, Aktarım, Uyarlama, İşlevsel çeviri, Açıklama, Çıkarma” ile makro stra
teji olarak Venuti’nin (1995) “Yerlileştirme” & “Yabancılaştırma” çeviri stratejile
rinden yararlanılmıştır. Sözcüğü sözcüğüne çeviri, aktarım ve açıklama stratejileri
“yabancılaştırma” olarak değerlendirilmişken; uyarlama, işlevsel ve çıkarma stra
tejileri de “yerlileştirme” olarak sınıflandırılmıştır. Çalışma sonucunda, incelenen
hikâyelerin İngilizce çevirilerinde kültürel ögelerin aktarımında en sık kullanılan
mikro çeviri stratejisinin “aktarım” olduğu belirlenmiştir. En az kullanılan mikro
çeviri stratejisinin ise “Çıkarma” olduğu tespit edilmiştir. İspanyolca çevirilerde en
çok kullanılan mikro stratejinin “uyarlama”, en az kullanılan stratejinin ise İngiliz
cede olduğu gibi “çıkarma” olduğu belirlenmiştir. Makro stratejiler incelendiğinde
ise İngilizce çevirilerde %60,53 oranında “yabancılaştırma” ve %39,47 oranında
“yerlileştirme” stratejisinin tercih edildiği tespit edilmiştir. Erek dil olarak İspan
yolcada ise bu stratejilerin kullanılma sıklığının eşit olduğu görülmüştür. Özellikle
makro stratejiler dikkate alındığında, eserin İngilizce çevirisinde daha çok kaynak
kültürün, İspanyolca çevirisinde ise hem kaynak hem de erek kültürün gözetildiği
sonucuna ulaşılmıştır. İngilizce çeviride, kaynak dile sadık kalınmasının Türk kül
türünün bu dilde ve evrensel ölçekte tanıtılmasına hizmet ettiği tespit edilmiştir.