Bu çalışmanın konusunu Rus düşünür Vladimir Solovyov’un (1853-1900)
ölümünden hemen önce yayımlanan Savaş, İlerleme ve Tarihin Sonuna Dair Üç
Sohbet (1900) başlıklı eserinin sonunda yer alan Deccal’e Dair Kısa Hikâye (Три
разговора о войне, прогрессе и конце всемирной истории, со включением
краткой повести об антихристе) oluşturmaktadır. Bu seçimi belirleyen başlıca
etken; bu eserin düşünürün neredeyse tüm felsefi yaratıcılığı boyunca insanlığın
Mesih’le birliği ve kiliselerin birleşmesinden oluşan teokrasi idealiyle yollarını
ayırması ve yaşamının sonunda içine düştüğü hayal kırıklığı döneminin yansıması
bağlamında keskin bir dönüşümün eseri olarak değerlendirilmesidir. Bu nedenle
çalışmamızda bu genel kabulü oluşturan süreç ve Deccal’e Dair Kısa Hikâye’nin
detaylı bir içerik analizi yapılmış, yazara dönük eleştiri ve betimleyici yöntemle
bu genel kabul üzerine bir sonuca varılmıştır. Solovyov, evrensel idealleriyle
örtüşmeyen Rusya gerçekliği ve bizzat deneyimlediği şeytanla karşılaşma,
yaklaşan ölüm sezgisi gibi olgular bağlamında bir hayal kırıklığı yaşamıştır.
Bununla birlikte Deccal hikâyesi ile özdeşlik kurulması noktasında ise iki farklı
hususu birbirinden ayırmak gerektiğinin altı çizilmelidir. Solovyov’un Deccal
hikâyesi araştırmacıların hayal kırıklığı ve geçmiş ideallerden vazgeçme olarak
adlandırdıkları yaratıcılığının üçüncü dönemiyle uygunluk içinde Avrupa ve Rusya
için Moğol boyunduruğuna dayanan bir yıkımla başlar. Ancak dikkat edilmesi
gereken nokta, eserde Deccal hükümdarlığının gelişim sürecinin ve nasıl sona
erdiğinin aktarımıdır. Bu çerçevede çalışmamız kapsamında Solovyov’un Deccal
krallığının gücünü değil, sahteliğini ve yıkılışını göstermek istediği sonucuna
varılmış ve tüm felsefi görüşleri ile uyumlu olarak Mesih’e dair son sözünü
söylediği görüşü savunulmuştur.