Harmonies and discords: Rhythmanalysing Ishiguro’s Klara and The Sun
( Uyum ve Uyumsuzluk: Ishiguro'nun Klara ile Güneş Romanının Ritimanalizi )

Yazar : Emrah Peksoy    
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2026
Sayı : 125
Sayfa : 85-100
    


Özet
Henri Lefebvre’in ritim analizi, gündelik yaşamın döngüsel ve doğrusal örüntülerle nasıl biçimlendiğini açığa çıkarır. Organik ritimleri, sosyal ve mekanik programlardan ayırarak, uyumlu ya da uyumsuz zamansal etkileşimleri açıklamak için öritmi, aritmi ve poliritmi kavramlarını kullanır. Diyalektik ve fenomenolojik bir temele dayanan bu yaklaşım, duyusal ve bedensel bir deneyim gerektirir; analist, ortamın ritmini kavrayabilmek için çevresini adeta "dinler". Edebiyat incelemelerinde ritim analizi, anlatıbilimsel, yapısalcı ve disiplinlerarası yaklaşımları genişleterek, yaşamın deneyimsel ve duyusal boyutlarını öne çıkaran anlatı ritimlerini ele alır. Kent çalışmaları ve sosyolojiden alınan yöntemlerle birlikte, eleştirmenler yakın okuma ve dijital haritalama gibi tekniklerle metinlerdeki tempo örüntülerini takip ederler. Organik ve mekanik unsurlar arasındaki tekrarları ve farklılıkları inceleyerek, edebi eserlerin çeşitli tür ve dönemlerde nasıl hız, atmosfer ve tematik yankılar oluşturduğunu ortaya koyarlar. Bu çalışma, Kazuo Ishiguro’nun Klara ile Güneş romanını ritim analizi perspektifinden inceler ve romanın başkahramanı olan Yapay Arkadaş Klara’yı bir ritim analisti olarak değerlendirir. Klara’nın Güneş’in döngüsüyle, yaşadığı kent ortamıyla ve insanların günlük rutinleriyle kurduğu ilişkiler incelenerek, doğal ve sosyal ritimlerin birleştiği öritmik anlar ile mekanik düzenlerin organik akışları bozduğu aritmik anlar tespit edilir. Ev içi ve kamusal alanlarda ortaya çıkan bu poliritmik etkileşimler, romanın yapay zamansallıklara dair eleştirisini vurgular. Klara’nın bedensel değişimlerini—ev içindeki fedakârlıkları, mekanik "yükselme" denemeleri ve nihayetinde çatı katına hapsedilmesi—dikkatle incelemek, Ishiguro’nun döngüsel yenilenme ile dayatılmış doğrusallık arasındaki gerilimi nasıl işlediğini gösterir. Klara'nın yolculuğu, kişiliğin mekânsal ritimlerle aktif ve bilinçli bir etkileşim sonucunda ortaya çıktığını ortaya koyar.

Anahtar Kelimeler
ritimanaliz, uzam, Ishiguro, Klara ve Güneş, Lefebvre

Abstract
Henri Lefebvre’s rhythmanalysis reveals how cyclical and linear patterns structure everyday life. By distinguishing organic rhythms from social and mechanized schedules, it introduces eurhythmia, arrhythmia, and polyrhythmia to describe harmonious or discordant temporal interactions. Rooted in dialectical and phenomenological thought, it demands an embodied, sensory engagement: the analyst “listens” to environments to discern underlying rhythms. In literary studies, rhythmanalysis extends narratological, structuralist, and multidisciplinary traditions by focusing on lived, sensory narrative rhythms. Building on applications in urban studies and sociology, critics have used close reading and digital mapping to trace tempo patterns. By examining repetition and variation across organic and mechanical registers, this approach uncovers how fiction choreographs pacing, mood, and thematic resonance in various genres and historical periods. This study applies rhythmanalysis to Kazuo Ishiguro’s Klara and The Sun, reading its protagonist, an Artificial Friend, as a rhythmanalyst. Through Klara’s relations with the Sun’s cycle, her urban surroundings, and human routines, we identify moments of eurythmia—where natural and social rhythms align—and arrhythmia—where mechanical schedules disrupt organic flows. These polyrhythmic intersections in domestic and public spaces reveal the novel’s critique of artificial temporalities. Carefully analyzing Klara’s evolving embodiment—from her household sacrifices and experiments with mechanized “lifting,” to her final confinement in the attic—demonstrates how Ishiguro dramatizes the tension between cyclical renewal and imposed linearity. Klara’s journey shows that personhood arises through active engagement with spatial rhythms.

Keywords
rhythmanalysis, space, Ishiguro, Klara and The Sun, Lefebvre