Türkiye’de Halk Hekimliği Uygulama Alanında İki Ekol: Şifacılar Ve Hekimler
(Two Schools in the Area of Folk Medıcıne Practıce in Turkey: Healers and Physicians )

Yazar : Hicran Karataş    
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2021
Sayı : 105
Sayfa : 81-100
1605    1202


Özet
Folklor disiplini bağlamında halk hekimliğinin yerel, özgün sağaltma yöntemleri pozitif bilimlerce geleneksel tıp (GT) şeklinde adlandırılır. Bu adlandırma, geçmişten günümüze ulaşan, deneyimlenmiş sağaltma metotlarından, modern tıp ilminin içeriğiyle, prensipleriyle çatışmayanlar için tercihen kullanılır. Faydası deneyimlenmiş bu uygulamalar dünyada ve ülkemizde iki ekolde yetişenlerce icra edilir: Şifacılar ve hekimler. Sağlık Bakanlığı’nın 2014 yönetmeliğiyle belirli halk hekimliği uygulamalarını icra ruhsatı, hekimler ve diş hekimlerine tanınmıştır. Takip eden süreçte, uygulama alanında alaylı ve mektepli tartışmaları başlamıştır. Bu araştırmada Ankara’da kupa terapisi/hacamat uygulamalarını icra eden alaylılar ve mekteplilerin, onların hastalarının söz konusu uygulamaya yaklaşımları derleme yöntemiyle kaydedildi. Bir sağaltma yöntemi olarak hacamatın alaylılar ve mektepliler tarafından nasıl tatbik edildiği, uygulamanın halk bilgisindeki özgün haliyle ne kadar örtüştüğü, halkın deneyimsel bilgisinin deneyle doğrulanıp, doğrulanamadığı üzerinde duruldu.

Anahtar Kelimeler
Folklor, Türk halk hekimliği, geleneksel tıp, kupa terapisi, hacamat, alaylı, mektepli

Abstract
Local and authentic healing methods of folk medicine are coined under the name of traditional medicine (TM) in the eyes of positive sciences. Modern medical scholars preferably use this very nomenclature to address particular folk knowledge formed in healing area that are handed down throughout generations, have been seen helpful and curative with self-experience, and do not directly conflict with both content and basic principles of modern medical scholarship. The beneficial and experienced practices in folk medicine have been performed in our country as well as the world by two schools: Healers and physicians. The license to practice in the area of TM has been given to physicians and dentists by the code that issued in 2014 by Republic of Turkey Ministry of Health. After this regulation, a discussion and competition has started in the area of practice between schools. In this study approaches of the practitioners from both parties and the view of their patients related to healing process have been compilated. How the cupping therapy is practiced by self-trained healers and medical scholars as a healing method and how much this very practice coincided with the original form of folk are questioned as well. The question of whether the cupping therapy as originally formed among folk is really beneficial, and folk’s experiential knowledge has been verified by experiments have also been looked closer.

Keywords
Folklore, folk medicine, traditional medicine, cupping theraphy, self-taught healers, physicians