Bir Zamanlar Yafa: Enver Hâmid’in Yafa Sabah Kahvesi Hazırlıyor Romanında Filistin’de Günlük Hayat ve Kültür
(Once Upon a Time Jaffa: Daily Life and Culture of Palestine in Anwar Hamed’s Novel Jaffa Prepares Morning Coffee )

Yazar : F.Betül Üyümez    
Türü : Araştırma Makalesi
Baskı Yılı : 2014
Sayı : 80
Sayfa :
1528    906


Özet
Filistin kökenli roman yazarı, şair ve edebiyat eleştirmeni Enver Hâmid, 2012 yılında yayımlanan ve 2013 yılında Uluslararası Arap Kurgu Ödülü’ne aday gösterilen Yafa Sabah Kahvesi Hazırlıyor adlı romanında, Filistinlilerin 1948’de yaşanan Nekbe (Felaket) öncesin- deki günlük yaşamlarını okurlarına sunmayı hedefler. Eğitim için gittiği Macaristan’da uzun yıllar yaşadıktan sonra 2004 yılında Londra’ya yerleşen Hâmid, halen Londra’da yaşamakta ve BBC Arapça servisinde çalışmaktadır. Enver Hâmid, 1940’lı yıllarda Yafa’da yaşayan ve farklı sosyal sınıflardan gelen Fi- listinli iki gencin aşkı çerçevesinde kurguladığı bu romanda, kaybedilen vatandaki geçmişi ve anıları yeniden canlandırmayı amaçlar. Yazar, adı sürekli şiddetle yan yana anılan, medyada ve edebiyatta hep sorunları ve çektiği acılarla sergilenen Filistin halkının yaşam kültürünü, gelenek ve göreneklerini ortaya koymaya çalışır. Romanda, Yafalıların yeme içme kültürü, gezileri, düğün ve eğlenceleri, Ramazan ve bayram günleri, kadınları, erkekleri, zenginleri, fakirleri, Müslüman, Hristiyan ve Yahudilerden oluşan roman karakterleri ile canlı bir şekilde tasvir edilir. Ancak eserin sonunda, Filistin’deki toplumsal yapının olumsuzlukları ilginç bir şekilde Osman Gazi’nin rüyası ile ilişkilendirilip Osmanlıların hâkimiyetine bağlanır. Bu makalede, 1948 yılında İsrail devleti kurulmadan önce (Nekbe öncesi) Yafa ve Beyt Decen’de yaşayan Filistin halkının günlük yaşamı, geleneksel kültürü ve Osmanlı algı- sı, Yafa Sabah Kahvesi Hazırlıyor romanında ortaya konan veriler doğrultusunda ele alınıp sosyolojik ve tarihsel eleştirinin ışığında incelenecektir.

Anahtar Kelimeler
Filistin, Yafa, Beyt Decen, Filistin Mutfağı, Osman Gazi.

Abstract
In his novel Jaffa Prepares Morning Coffee which was published in 2012 and nominated for The International Prize for Arabic Fiction (IPAF) in 2013, Palestinian novelist, poet and critic Anwar Hamed aims to show Palestinians’ daily life before the Nakba (the Catastrophe for Palestinians) in 1948. After living long years in Hungary where he had gone for educati- he moved to London in 2014, since then, he has been living there and working for BBC Arabic service. Through a love story between two young Palestinians come from different social status in Jaffa in the 1940s, Anwar Hamed purposes to revive the past and the memories of the lost homeland. He presents culture and traditions of Palestine, away from the image that has been portrayed to the world in the literature and the media. In the novel, food culture, travels, weddings, entertainments, religious days and holidays, women, men, rich and poor people, Muslims, Christians and Jews are described vividly. But at the end of the novel, Hamed strangely connects the negative sides of the Palestinian social structure to Osman Ghazi’s dream and thus Ottomans’s rule in the Middle East. This paper will focus on Palestinian people’s daily life and traditional culture in Jaffa and Beit Dajan before the establishment of the state of Israel in 1948 (before Nakba) and the Ottoman perception in that area; then these data will be examined through the soci- ological and the historical perspective as it is displayed in the novel of Anwar Hamed, Jaffa Prepares Morning Coffee.

Keywords
Palestine, Jaffa, Beit Dajan, Palestinian Cuisine, Osman Ghazi.